SpaceX'in 35. Ticari İkmal Hizmetleri görevi kapsamında, laboratuvar ortamında geliştirilen minyatür insan beyni modelleri Uluslararası Uzay İstasyonu'na (UUİ) başarıyla ulaştırıldı. Florida'daki Cape Canaveral'dan fırlatılan Dragon kapsülü, 15 Ekim tarihinde Türkiye saatiyle 18.00'de istasyona kenetlendi. Kapsül içerisinde, miBrains olarak adlandırılan ve sinir dokusu içeren üç boyutlu modellerin yanı sıra yaklaşık 2 bin 860 kilogramlık çeşitli ekipman yer alıyor.
Uzay ortamının beyin üzerindeki etkileri
Beş hafta boyunca yörüngede kalacak olan miBrains modelleri, mikro yerçekimi ve radyasyonun insan beyni üzerindeki hücresel ve genetik etkilerini anlamak amacıyla kullanılacak. Bilim insanları, uzayda tutulan bu örnekleri Dünya'da benzer koşullarda muhafaza edilen kontrol grubuyla karşılaştıracak. Bu karşılaştırmalı analiz sayesinde, kısa süreli uzay uçuşlarının beyin hücrelerinde yarattığı değişimlerin tespit edilmesi hedefleniyor.
Araştırmanın sonuçlarının, insan yaşlanması ve çeşitli nörolojik hastalıkların altında yatan süreçlerin aydınlatılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Ayrıca elde edilecek veriler, gelecekte Ay ve Mars gibi uzak noktalara yapılacak uzun süreli insanlı görevlerde astronotların beyin sağlığını korumak için geliştirilecek yöntemlere temel oluşturacak. Uzay görevlerinde daha önce kas kaybı ve kemik yoğunluğu azalması gibi fiziksel etkiler gözlemlenmişti.
Bitki sağlığı ve sürdürülebilir yaşam
Görev kapsamında yürütülecek bir diğer önemli çalışma ise bitki hastalıkları üzerine odaklanıyor. Mikro yerçekiminin bitki hastalıklarının gelişimini nasıl etkilediğini inceleyen araştırmacılar, bu sayede hastalıklara karşı daha dirençli bitki türleri geliştirmeyi amaçlıyor. Uzayda yetiştirilen bitkiler, astronotların besin ihtiyacını karşılamanın yanı sıra karbondioksiti emip oksijen üreterek yaşam destek sistemleri için kritik bir rol oynuyor.
Deneylerde kullanılan tüm örneklerin, kasım ayı ortasında Kaliforniya açıklarına iniş yapması planlanan kapsülle birlikte Dünya'ya geri getirilmesi öngörülüyor.
