Sosyal güvenlik mevzuatına göre, ölen anne veya babasından dolayı yetim aylığı alan çocukların çalışma hayatına atılmaları durumunda aylıklarının kesilip kesilmeyeceği, çalışılan statüye ve öğrenim durumuna göre değişiklik göstermektedir. Mevcut düzenlemeler, öğrencilerin eğitim süreçlerini desteklemek amacıyla belirli istisnalar sunmaktadır.
4/a Statüsünde Çalışan Öğrenciler
2018 yılında yapılan düzenlemeyle birlikte, 18 yaşını, lise düzeyinde 20 yaşını veya yükseköğrenimde 25 yaşını doldurmamış olan hak sahibi çocukların 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olarak çalışmaları, yetim aylığı almalarına engel teşkil etmemektedir. Bu kapsamdaki öğrenciler, yaş sınırlarını aşmadıkları ve öğrencilik niteliklerini korudukları sürece, aldıkları ücret miktarına bakılmaksızın yetim aylıklarını almaya devam edebilirler.
Çalışma Statüsüne Göre İstisnalar
Kanun, bazı özel çalışma biçimlerini yetim aylığı kesilme kapsamı dışında tutmuştur. Bu istisnalar arasında şunlar yer almaktadır:
- Ceza infaz kurumlarında çalışan hükümlü ve tutuklular,
- Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki çıraklar ve stajyer öğrenciler,
- Kamu projelerinde görevli bursiyerler,
- Kısmi zamanlı çalışan öğrenciler,
- İŞKUR tarafından düzenlenen meslek edindirme kurslarına katılan kursiyerler.
Bu grupta yer alan bireyler, çalışma faaliyetleri nedeniyle yetim aylığı haklarını kaybetmezler.
Dikkat Edilmesi Gereken Kısıtlamalar
Öğrencilik döneminde 4/a statüsünde çalışmak aylığı kesmese de, 4/b (esnaf) veya 4/c (kamu görevlisi) statüsünde çalışmaya başlamak yetim aylığının kesilmesine neden olmaktadır. Ayrıca, isteğe bağlı sigorta yaptıran hak sahipleri, bu durum zorunlu sigorta kapsamında değerlendirilmediği için yetim aylığı almaya devam edebilmektedir. Kız çocukları için sağlanan özel haklar ise evlilik durumu gibi kriterlere bağlı olarak korunmaya devam etmektedir.
Öğrencilerin eğitim hayatları boyunca hem çalışıp hem de aylıklarını alabilmeleri için, sigorta türlerini ve yaş sınırlarını yakından takip etmeleri önem arz etmektedir.
