Suriye'de kurulan bir mahkeme, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediği gerekçesiyle ülkenin eski lideri Beşar Esad hakkında gıyabında idam kararı verdi. 2024 yılında görevinden ayrıldıktan sonra Rusya'ya sığınan Esad hakkındaki bu karar, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Kararı değerlendiren isimlerden biri, Şam'daki Sednaya Cezaevi'nde 21 yıl boyunca tutuklu kalan Riyad Avlar oldu. Avlar, kararın duygusal açıdan Suriye halkı için önemli olduğunu belirtse de stratejik bir hata olabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Avlar, "Birini ölüme mahkum ettiğinizde iadesi zorlaşır" ifadesini kullanarak, Esad'ın Rusya'da bulunması nedeniyle kararın uygulanabilirliğinin düşük olduğunu vurguladı.
Sednaya Cezaevi'ndeki deneyimlerini paylaşan Avlar, burayı bir "insan mezbahası" olarak tanımladı. 1995 yılında henüz 19 yaşındayken casusluk suçlamasıyla tutuklandığını belirten Avlar, iki yıl boyunca yer altında tek kişilik hücrede tutulduğunu ve ağır işkencelere maruz kaldığını anlattı. Avlar, cezaevinde zaman algısının tamamen kaybolduğunu ve askerlerin keyfi infazlar gerçekleştirdiğini iddia etti. Verilere göre, 2011 ile 2020 yılları arasında bu cezaevinde 300 binden fazla insan hayatını kaybetti.
2016 yılında serbest bırakılan Riyad Avlar, hapishane sonrası yaşadığı travmaları ve topluma uyum sağlama sürecindeki zorlukları dile getirdi. İnsanların onurunu kırmaya yönelik sistemli bir baskı uygulandığını belirten Avlar, yaşadığı ağır travmalar nedeniyle başkalarına güvenmekte zorlandığını ifade etti. Ayrıca, Türkiye'nin Suriyeli mültecilere sağladığı desteğin önemine değinen Avlar, Türkiye'nin rolünün Suriye halkı için eşsiz olduğunu belirtti.
Mahkemenin verdiği idam kararı, Suriye'deki iç savaşın ardından yaşanan hukuksal süreçlerin en dikkat çekici adımlarından biri olarak kaydedildi. Ancak Esad'ın Rusya'da bulunması, kararın infaz edilip edilmeyeceği konusunda belirsizlik yaratmaya devam ediyor.
